Skip over navigation | Sla menu over
16 okt 2017

Maris' Extase: gesteund in 1906, nu beelddrager in Rijksmuseum

Maris' Extase: gesteund in 1906, nu beelddrager in Rijksmuseum

De eerste keer dat de Vereniging Rembrandt een aankoop van eigentijdse kunst steunde, was in 1906. Het ging om de tekening Extase van Matthijs Maris, beelddrager van de zojuist geopende tentoonstelling over deze kunstenaar in het Rijksmuseum. Dat de Vereniging Rembrandt besloot tot steun was verre van vanzelfsprekend.

Laaiend enthousiast over Maris

Op 6 oktober opende in het Rijksmuseum de tentoonstelling ‘Matthijs Maris’. De eerste reacties in de pers zijn laaiend enthousiast. De tentoonstelling lijkt de eigenzinnige Maris na een lange periode van relatieve onbekendheid internationaal weer op de kaart te zetten.

Het zijn vooral Maris’ mystieke, late werken in de twee laatste zalen van de tentoonstelling die intrigeren. Hier hangt ook zijn prachtige tekening Extase, een werk uit de collectie van Museum Boijmans Van Beuningen dat het Rijksmuseum heeft gekozen als beelddrager van de tentoonsteling.

Een flinke vraagprijs

Pieter Haverkorn van Rijsewijk, de directeur van Museum Boymans (zoals dat toen nog heette), noemde het werk in 1906 een van Maris’ ‘schoonste triomfen’. Hij moest en zou het krijgen voor de collectie van zijn museum. De vraagprijs van dit werk, dat nog in eigendom was van de kunstenaar, was 6000 gulden. Zeker voor een tekening was dit een flink bedrag. Om hieraan te kunnen voldoen, organiseerde Van Rijsewijk een inzamelingsactie. Hiermee werd ruim de helft van het benodigde bedrag opgehaald. Voor het restant deed hij een beroep op de Vereniging Rembrandt.

Dat de Vereniging Rembrandt besloot de door Van Rijsewijk voorgestelde aankoop te steunen was verrassend. Tot die tijd had de Vereniging, die toen al een kleine 25 jaar bestond, nog nooit geholpen bij een aankoop van hedendaagse kunst.

Haar missie was toen nog uitsluitend behoud en terugkeer van artistiek erfgoed en daar behoorde kunst uit de eigen tijd niet toe. Het zou hierna ook nog zeker een halve eeuw duren voordat het gebruikelijk werd steunaanvragen voor hedendaagse kunst te honoreren.

Voor altijd in Nederland

Dat de Vereniging Rembrandt toch overging tot steun was mede ingegeven door de uitzonderlijke kwaliteit van de tekening en het succes van de inzamelactie waardoor duidelijk werd dat er voor deze tekening ook binnen de lokale gemeenschap steun was te vinden.

Dankzij de welwillende opstelling van het toenmalige bestuur is een van Maris’ mooiste werken voor altijd in Nederland te zien. Nu voor even in Amsterdam, straks weer gewoon in Rotterdam.

Maris’ Extase is samen met 74 andere werken van zijn hand t/m 7 januari 2018 te zien in het Rijksmuseum in Amsterdam.